Wat is mestonderzoek?

Bij een mestonderzoek of een wormeitelling wordt daadwerkelijk het aantal eitjes in de mest van uw schapen of geiten één voor één geteld. De uitslag geeft een afspiegeling van de wormenbesmetting in het schaap. Op ons laboratorium wordt een hoeveelheid mest afgewogen en opgelost in een afgemeten hoeveelheid zoutoplossing. Vervolgens wordt onder de microscoop het totaal aantal wormeneitjes geteld in een telkamer. Het resultaat wordt uitgedrukt als het aantal worm eitjes per gram mest: EPG..
VPL ‘Het Woud’ gebruikt de (inter)nationaal aanvaarde McMaster procedure.

McMaster telkamer

Omdat bij schapen het gemiddeld besmettingsniveau in de kudde belangrijker is dan de mate van wormbesmetting van een individueel dier gebruiken we bij schapen altijd gemengde mestmonsters. Dat wil zeggen dat van een voorgeschreven aantal schapen de mest wordt en als mengmonster wordt opgestuurd. Hoe u deze mestmonsters moet verzamelen kunt u onderaan deze pagina lezen.

Waarom mestonderzoek?

Er zijn verschillende redenen om wormeitellingen of mestonderzoek bij VPL ‘Het Woud’ laten uitvoeren. Zo onderscheiden wij: periodiek mestonderzoek, nematodirus onderzoek, wormresistentie onderzoek en leverbot onderzoek.

Om een betrouwbare uitslag te krijgen is het op een juiste manier verzamelen van de mest belangrijk. Lees verder onder de link: mest voor onderzoek verzamelen.

Als er gezondheidsproblemen zijn bij uw dieren, dan dient u contact op te nemen met uw dierenarts. Onze service is bedoeld voor gezonde dieren; om de noodzaak voor behandelen te bepalen en de diereigenaar te helpen om op een juiste wijze maagdarmwormen bij zijn dieren te bestrijden.

Periodiek mestonderzoek

Omdat door iedere behandeling met ontwormingsmiddelen de kans op ontwikkeling van resistentie verder toeneemt, is het van groot belang om het aantal behandelingen te beperken. Dus afzien van de maandelijks standaard behandeling van lammeren, maar alleen behandelen als het werkelijk nodig is! De noodzaak van behandeling wordt door mestonderzoek bepaald. Bij te veel eitjes in de mest moet behandeld worden. Goede momenten om dit mestonderzoek uit te voeren zijn: rond het spenen (eind juni), in de zomer ongeveer 3-4 weken nadat de lammeren naar een mogelijk niet-veilige weide zijn verplaatst, of 6 – 7 weken nadat lammeren in een veilige weide zijn uitgeschaard.

Strongylus type ei

Nematodirus onderzoek

Een wormeitelling kan ook worden gebruikt om te bepalen of een behandeling tegen nematodirus nodig is. Daartoe is mestonderzoek, nadat lammeren 4 weken op een verdachte weide hebben gelopen van groot belang! Een verdachte weide voor nematodirus is een weide waarop het voorgaande jaar ook lammeren hebben gelopen.

Wormresistentie onderzoek

Wilt u weten of er onder uw kudde schapen wormresistentie bestaat tegen bepaalde ontwormingsmiddelen, dan kunnen wij de Worm Ei Reductie Test (WERT) uitvoeren.

Om een goed beeld beeld te krijgen over eventuele wormresistentie bij uw schapen moeten mengmonsters worden ingestuurd voor en na een behandeling. De uitslag van het eerste mestmonster wordt vergeleken met de uitslag van een tweede mestmonster genomen na behandeling. Er moet dan meer dan 95% reductie zijn in het aantal wormeitjes. Wij voeren dit onderzoek altijd uit na overleg met de eigenaar.

Door de steeds groter wordende problemen met wormresistentie adviseren wij om de effectiviteit van uw ontwormingsmiddelen tenminste elke 2 jaar, maar beter ieder jaar, te testen.

Onderzoek op leverboteitjes

Om te bepalen of behandelen voor leverbot noodzakelijk is dient u gemengde mestmonsters te verzamelen in de late winter of het vroege voorjaar. Omdat hier een andere laboratoriumtechniek gebruikt wordt dan voor normaal mestonderzoek moet u expliciet, op het bestelformulier, vermelden dat onderzoek naar leverbot gewenst is. Aan de hand van de uitslag wordt bepaald of u wel of niet moet behandelen.

Mest verzamelen

Wormeitellingen worden uitgevoerd om inzicht te krijgen in de besmetting van een groep schapen. Daarom worden er altijd gemengde mestmonsters gebruikt. Onder gemengde monsters wordt verstaan: gelijke delen mest van een aantal schapen uit dezelfde groep. Onder een groep schapen wordt verstaan: dieren die ongeveer dezelfde leeftijd hebben en samen grazen. Bijvoorbeeld eerste jaars lammeren, drachtige ooien, 1-jarige ooien enz..

Verzamel van elk dier gelijke hoeveelheden verse mest in het, bij de wormcheckkit geleverde, zakje. Neem per dier ongeveer 4 keutels of een vergelijkbare hoeveelheid mest indien de mest wat pasteuzer is en er geen keutelvorming is. Voorkom zoveel mogelijk dat u grond of andere verontreiniging meeneemt.

Een eenvoudige manier om mest te verzamelen is om de schapen rustig in een hoek van de weide te drijven. Als u dan rustig tussen de schapen doorloopt zullen de meeste gaan mesten.

Een andere manier kan zijn om de dieren rustig in een hoek te drijven. Maar sluit ze nu dan redelijk dicht op elkaar in. Laat ze daar 10 – 15 minuten staan. Nadat de dieren weer zijn losgelaten kunnen de verse (=warme) mestkeutels van de weide worden verzameld.

Verzamel per groep de mest van tenminste 10 dieren maar bij voorkeur van 15 dieren mest (deze aantallen zijn wetenschappelijk onderbouwd). Kies de dieren willekeurig uit.

Indien de groep uit minder dan 10 dieren bestaat dan moet het mengmonster bestaan uit gelijke delen mest van alle dieren. Dus van ieder dier ongeveer 4 keutels of een vergelijkbare hoeveelheid mest indien de mest wat pasteuzer is en er geen keutelvorming is .

Meng de verzamelde mest nu grondig. Bi onvoldoende mengen, zal de uitslag van het mestonderzoek niet representatief zijn voor de kudde, en kan de uitslag te laag of te hoog zijn. Meng goed!.